Theo dân gian Việt, hắt hơi một cái là "có người nhắc", hắt hơi liền hai, ba cái thì mỗi vùng hiểu một kiểu: người nói bị ai đó chê, người nói có ai đang nhớ. Tất cả đều là câu nói vui truyền miệng, không có điềm dữ nào đáng lo. Còn hắt hơi kéo dài, kèm sổ mũi, ngứa mắt, sốt thì đó là chuyện sức khỏe, bạn nên đi khám.
Thức Tâm viết bài này vì khách hỏi chuyện hắt hơi nhiều hơn tưởng. Có người hỏi vui. Có người hỏi thật, hơi lo.
Hắt hơi là gì, vì sao ai cũng có lúc hắt hơi
Hắt hơi là phản xạ tự nhiên khi mũi bị kích thích, có thể do bụi, phấn hoa, khói, không khí lạnh hay ánh nắng gắt. Cơ thể đẩy mạnh luồng khí ra để làm sạch đường thở.
Nói vậy để thấy: hắt hơi là việc bình thường nhất trên đời. Ai cũng hắt hơi. Vì quá phổ biến, nó dễ được gán thêm ý nghĩa, giống như mắt giật, tai nóng. Ông bà mình sống gần nhau trong làng, chuyện "ai nhắc ai" là chuyện hằng ngày, nên câu "hắt hơi là có người nhắc" ra đời rất tự nhiên.
Hắt hơi 1, 2, 3 lần là điềm gì theo dân gian
Bảng dưới là những cách hiểu Thức Tâm hay nghe nhất. Mỗi nơi nói một khác, bạn đọc cho vui.
| Số lần hắt hơi | Cách hiểu dân gian thường gặp |
|---|---|
| 1 lần | Có người đang nhắc đến mình |
| 2 lần liền | Có người nói không hay về mình, hoặc đang bàn chuyện của mình |
| 3 lần liền | Có người đang nhớ, đang thương mình |
| Nhiều lần, kéo dài | Dân gian cũng nói "chắc cảm rồi" |
Dòng cuối là dòng Thức Tâm thích nhất. Ông bà mình thực tế lắm: hắt hơi liên tục thì đoán ngay là nhiễm lạnh, đi lấy áo khoác chứ chẳng ai ngồi đoán điềm.
Có một cách đếm khác đang lan truyền trên mạng, chia hắt hơi theo 12 giờ trong ngày, giờ nào điềm nấy. Thức Tâm không tìm thấy nguồn sách cổ đáng tin cho bảng ấy, nên không đưa vào đây.
Hắt hơi trong những hoàn cảnh khách hay hỏi
Hắt hơi khi vừa bước ra khỏi nhà. Người lớn tuổi đôi khi bảo dừng lại một chút. Thức Tâm hiểu đó là lời nhắc kiểm tra lại: quên ví, quên chìa nhà không, đã tắt bếp chưa? Dừng vài giây rồi đi tiếp, không cần hoãn việc.
Hắt hơi khi đang nói một điều gì đó. Có nơi coi đó là "lời vừa nói là thật". Câu này dễ thương, không có hại, nhưng đừng dùng nó để quyết chuyện lớn.
Hắt hơi khi đang thắp hương. Nhiều người hoảng vì sợ phạm. Thật ra khói hương làm mũi ngứa là chuyện thường. Bạn quay mặt đi, xin lỗi một câu trong lòng, rồi tiếp tục. Thành tâm không mất đi chỉ vì một cái hắt hơi.
Hắt hơi ngày đầu năm. Có người kiêng, cho là xui cả năm. Thức Tâm thì nghĩ trời tháng Giêng miền Bắc lạnh và ẩm, hắt hơi là hợp lẽ. Đừng gánh một nỗi lo cả năm vì chuyện nhỏ như vậy.
Khi nào hắt hơi là chuyện sức khỏe, không phải điềm báo
Phần này Thức Tâm nói nghiêm túc.
Bạn nên đi khám nếu hắt hơi kèm một trong các dấu hiệu sau:
- Hắt hơi nhiều lần mỗi ngày, kéo dài hơn một, hai tuần.
- Sổ mũi, nghẹt mũi, ngứa mắt, chảy nước mắt thường xuyên.
- Sốt, đau họng, ho kéo dài.
- Khó thở, thở khò khè, tức ngực.
- Hắt hơi theo mùa hoặc mỗi khi tiếp xúc một thứ cố định như chó mèo, bụi nhà.
Những điều này cần bác sĩ xem. Thức Tâm không đưa mẹo chữa nào ở đây, vì đoán điềm hay tự chữa theo truyền miệng có khi làm chậm việc khám đúng lúc.
Vì sao người ta tin vào điềm báo, và nên tin đến đâu
Con người thích tìm ý nghĩa. Khi một việc nhỏ xảy ra ngay trước một chuyện lớn, ta dễ nối hai việc lại với nhau. Lần nào trùng hợp thì nhớ rất lâu. Lần nào không trùng thì quên ngay.
Có một điều Thức Tâm để ý khi nghe khách kể. Người đang lo lắng thì nhìn đâu cũng thấy điềm: hắt hơi cũng điềm, mèo kêu cũng điềm, ly vỡ cũng điềm. Còn người đang thảnh thơi thì hắt hơi xong là quên ngay. Vậy điềm báo nằm ở cái mũi, hay nằm ở tâm trạng của mình?
Nếu dạo này bạn thấy mình hay đoán điềm, hay giật mình vì những chuyện nhỏ, có lẽ điều cần làm là nghỉ ngơi, ngủ đủ, nói chuyện với người thân. Đó không phải lời khuyên huyền học. Đó là lời khuyên của người đã ngồi nghe rất nhiều nỗi lo.
Thức Tâm làm huyền học đã lâu, nên nói thật lòng: điềm báo kiểu hắt hơi, mắt giật nên dừng ở mức vui. Muốn biết vận mình lên xuống thế nào, có những công cụ có hệ thống hơn nhiều, như lá số bát tự hay tử vi, dựa vào ngày giờ sinh chứ không dựa vào một phản xạ của mũi.
Nếu bạn thích đọc về các điềm dân gian khác, xem thêm bài mắt giật là điềm gì. Còn muốn xem vận trình của mình có cơ sở, bạn thử công cụ xem bát tự miễn phí trên website, hoặc nhờ Thức Tâm luận tử vi chi tiết.
Câu đáp khi ai đó hắt hơi
Người Việt có câu "cơm muối" hay "sống lâu trăm tuổi" khi trẻ con hắt hơi. Người phương Tây nói lời chúc phúc. Người Nhật thì im lặng cho người kia đỡ ngại.
Mỗi nơi một kiểu, nhưng tinh thần giống nhau: một lời quan tâm nhẹ nhàng. Thức Tâm nghĩ đó là phần đẹp nhất của chuyện hắt hơi trong văn hóa dân gian. Không phải điềm lành hay dữ. Mà là thói quen hỏi han nhau.
